her doz yüksek düzeyde farkındalık yaratıcı etkiye sahiptir. doza bağlı olarak bilinçaltı ve üstünde tahriş ve yanmalara sebebiyet verebilir. DİKKAT! çok yazılı, az resimli, çok sıkıcı, az gerekli içerik ihtiva eder. Follow @paktin Follow @oynakbeyi Follow @sutkutusu
Text
Diktatörün Ölümü*
[20 Ekim 2011: Muammer Kaddafi’nin öldürüldüğü ve Türkiye’nin Kuzey Irak’ta sınır ötesi operasyon başlattığı bu günde, Saddam Hüseyin idam edildikten sonra yazdığım ve Yeni Harman Dergisi’nde yayınlanan bir yazımı hatırlamak ve hatırlatmak istedim. Dünya Tarihi, bugün bir kez daha değişti.]
2006 yılı eski yönetim biçimlerinin liderleri açısından pek verimli bir yıl olmadı diğer yandan dikta rejimlerinin sonunu müjdelemesi adına ise çok üretken bir yıldı. Geride bıraktığımız yıl içerisinde sayıları azımsanmayacak kadar çok diktatör - ve/veya şiddet/katliam/yönetim/insan hakları/vb. nezrinde diktatörlük payesine layık gördüğüm kişiler- öteki dünyadaki hesaplarını vermek üzere dünyamızdan –kimi eceliyle kimi ise insan eliyle- göçtüler. Bu diktatörler göçünün ardında eski dünya düzeninin miadının dolması, yeni yönetim biçimlerinin yükselişi ve eski değerlerin kötülenmesi dahil olmak üzere pek çok neden var.
‘Diktatörün ölümü’ ile yıkılan ulusal, yerel ve Emperyalizm karşıtı ülke yapılarının yerine Pazar ekonomisine açık, ülkeler ötesi kurumsal gücün varlığını kabul eden veya etmek zorunda kalan; azınlıkların yüceltildiği, paraya dayalı ve uluslararası politikanın ve dolayısıyla Birinci Dünya Ülkelerinin menfaatlerinin öne çıktığı bir yönetim sistemini benimseyen ülke yapıları yükselişe geçmiştir.
Bunları benimsemeyenler ve hala Macchiavellici tutumlarını eski usulde yürütmeye çalışan ülkeler, zorla veya kendi iç dinamikleri doğrultusunda tedavülden kaldırılıyor. Bu bağlamda geçen yıl dünya tarihinden silinen diktatörleri ve yeni dünya düzeni içerisindeki değişimlerini biraz irdeleyelim.
Milan Babiç, 06 Mart.
‘Diktatörün ölümü’ 90’lı yılların başında Avrupa’nın orta yerinin kan gölü haline gelmesine neden olan olaylarda rolü bulunan ve insanlık suçu işlemek cürmünden ötürü hapse mahkum edilen Milan Babiç’in 06 Mart sabahı Den Haag’daki hapishane hücresinde intihar etmesi ile başlamıştı. Milan Babiç, Miloşeviç’in emri altında etnik temizlik yaptığını kabul etmiş bir diktatördü.
Slobodan Miloşeviç, 11 Mart.
Onun ağabeyi sayılan Miloşeviç, Babiç’in intiharından sadece beş gün sonra, 11 Mart’ta geçirdiği muğlak bir kalp krizi sonrasında yine Babiç gibi hücresinin içerisinde ölü bulundu.
Fernando Romeo Lucas Garcia, 27 Mayıs.
Takvimlerimiz 27 Mayıs’ı gösterdiğinde Garcia sürgünde olduğu Venezuela’da öldü. Garcia, 1978-1982 yılları arasında görev yapmış olduğu Guetamala’nın demokratik olarak seçilmiş devlet başkanıydı. Fakat, görevde bulunduğu sürece muhalefet yapan bazı önemli devlet çalışanlarının ve önemli şahsiyetlerin suikastlarından, ayrıca 37 kişinin yanarak can verdiği meşhur İspanya Büyükelçiliği yangınından sorumlu tutuldu. Demokratik olarak seçilmiş yegane diktatörlerden biri olan Garcia askeri bir darbe ile devrilmişti.
Ebu Musab El Zerkavi, 07 Haziran.
Amerikan askerinin görev yapabileceği iklim şartlarına ulaşıldı, El Kaide’nin Irak bölge sorumlusu El Zerkavi 07 Haziran’da düzenlenen bir hava saldırısından sağ çıkmayı başarmasına rağmen 55 dakika sonra iç kanamadan ötürü öldü. Zerkavi’nin profili, FBI’ın arananlar listesinden ancak altı ay sonra silindi.
Ta Mok, 21 Temmuz.
Azrail Temmuz ayında rotasını Uzak Doğu’ya çevirmiş ve diktatörlüğün en yüce güce ait olduğunu hatırlatmaya devam etmiştir. Kızıl Kmerler’in ‘Kasap’ lakabıyla ünlenen lideri olan Ta Mok, 1975-79 arasında 1,7 milyon kişinin ölümünden sorumlu olan komutanlardan biriydi ve 2007’de bu ‘insanlık suçundan’ ötürü yargılanacaktı. Uzun zamandır yüksek tansiyon ve veremden hastanede yatan Ta Mok’un bedeni rahatsızlıklarına daha fazla dayanamadı. Yargısı, öteki dünya mahkemelerine sevk edildi.
Alfredo Matiauda Stroessner, 16 Ağustos.
Paraguay’ın 1954’te bir darbe ile başa gelen ve 1989’a kadar tek adaylı veya göstermelik adaylarla yapılan seçimlerde sekiz kez daha seçilen başkanı Stroessner, De Gaulle, Pinochet, Hirohito, Başkan Johnson ve Videla Redondo ile yakın ilişkileri ile ünlü bir anti-komünistti. 1992’de adam kaçırmaların, işkencelerin, katliamların ve yolsuzlukların doldurduğu bir listede yüksek sayıda insan ölümünden sorumlu tutan ve ailesinin 300 milyon Doları aşan servetini açığa vuran kanıtlar açığa çıkarılmıştı.
Faşist rejimlere karşı bariz desteği, Vatikan ile mesafeli ilişkileri, Nazizm’e olan hayranlığı ve daha birçok faşist diktatörlük özelliklerine rağmen Amerika ile yakın ilişkilerinin de sayesinde 35 yıl yönetimde kalmayı başarabilmiştir. Uzun zamandır zatürree olan Stroessner bir darbe ile yerinden edildikten sonra kaçtığı Brezilya’da 93 yaşındayken 16 Ağustos’ta akciğer yetmezliğinden öldü.
Pieter Willem Botha, 31 Ekim.
Diğer ‘diktatör virüsü’ vakası Güney Afrika Cumhuriyeti’nde görüldü. Apartheid rejiminin savunucularından 1978-1982 arasında başbakanlık yapmış olan Botha, namı diğer ‘Büyük Timsah’, 31 Ekim’de evinde geçirdiği kalp krizi sonucu dünya yüzeyini terk etmişti. Botha, görevi süresince ve ölene kadar nüfusun büyük çoğunluğu olan zenci halka karşı ayrımcı ve aşağılayıcı politikasını sürdürdü. Nelson Mandela’nın özgürlüğüne kavuşması da Botha’nın bir kalp krizi sonucunda görev den çekilmesi sonrasına denk gelir.
Samuel Holloway Bowers, 05 Kasım.
Bowers, 1964’te Ku Klux Klan’ın çoktan ortadan kalkmaya yüz tuttuğu ama hala dipte kalan tortusunun iştah kaçırdığı bir dönemde Ku Klux Klan Beyaz Şövalyeleri isimli bir gizli örgüt kurarak eski şiddetli dönemlere dönmeyi amaçlamıştı. 1964 yazında 5 sosyal aktivistin öldürülmesi ve daha sonra siyahileri seçimlerde oy kullanmaya teşvik eden siyahi aktivist Vernon Dahmer’in evinin kundaklanarak yangında can vermesinden sorumluydular.
Bu cinayetlerin emirlerini doğrudan Bowers’ın verdiği ortaya çıktı ve 1998’de ömür boyu hapse mahkum edildi. Fakat, o güne kadar Beyaz Şövalyeler durmadılar. 1967’de iki Sinagog bombalandı. ‘Diktatörün ölümü’ sürecinde ırkçılığın son sembollerinden birinin hayatta kalan yegane liderlerinden biri Sam Bowers bulunduğu hapishanede 05 Kasım’da kalp krizi nedeniyle öldü.
Augusto José Ramón Pinochet Ugarte, 10 Aralık.
2006 yılının sonlarına doğru yaklaşmaya başlarken listenin kabarıklığını gidermek için çalışmaların hızlandığını görüyoruz. Bir türlü yargılanamayan ve hayatına olduğu gibi devam eden Augusto Pinochet 10 Aralık’ta kalp yetmezliği ve akciğer ödemi sebebiyle askeri hastanede gözlerini kapadı.
Saparmurat Atayeviç Niyazov, 21 Aralık.
Yabancı medyanın dünyanın en otoriter ve baskıcı diktatörlerinden biri olduğunu iddia ettiği ve bu yüzden sıklıkla eleştirdiği Niyazov 21 Aralık’ta bahsettiğim bazı diğer diktatörler gibi kalp krizinden ötürü öldü. Niyazov’un muhalefet tarafından zehirlendiğine dair komplo teorileri de üretildi. Niyazov, Londra merkezli bir insan hakları derneği tarafından 3 milyar Dolara yakın paranın kendi kontrolünde yurt dışı banka hesaplarında bulunduğuna dair bir rapor hazırlamıştı.
Saddam Hüseyin Abdülmecit el-Tıkriti, 30 Aralık.
2006 yılının son gününe yaklaşıldığında 30 Aralık’ta ölen son diktatörümüz aynı zamanda bu yıl kendi eceliyle ölemeyen tek diktatör olma ünvanıyla Bağdat’ta alelacele asılan Saddam Hüseyin oldu. Saddam 1959’da General Abdul Kerim Kassım suikastına karıştı. CIA ve Mısır istihbarat servisinin yardımıyla Tıkrit’e kaçtı.
Bir süre Mısır’da sürgünde yaşadı. 1964’te Irak’a döndü ve 1967’ye kadar hapiste yattı. 1968’te Baas Partisi’ni iktidara getiren darbede aktif rol oynadı. 1979’da iktidar oldu, bir yıl sonra İran’ı işgal etti ve 8 yıl sürecek savaş başlamış oldu. 1988’de Halepçe Katliamı olarak bilinen olayda kimyasal silah kullanımına izin verdi. İran ile savaş bir yıl sonra sona erdi.
Bundan iki yıl sonra, 1990’da bu sefer Kuveyt’i işgal etti. İran savaşında Amerika’nın yardımını almış olan Saddam bu sefer Amerika’nın hışmını karşısında buldu. Birinci Körfez Savaşı’na tanık oldu. 9/11 olaylarından sonra, tekrar Amerika’nın hedefi olan Irak ve Saddam, kitlesel imha silahlarınının olduğu iddiasıyla Irak’ın ve kendisinin sonunu getiren İkinci Körfez Savaşı ile karşı karşıya kaldı. Bu sürecin sonunda, alelacele yargılanıp Kurban Bayramı’nın arifesinde verilen ilk kurban oldu.
Bütün bu ölümler –özellikle bir hışımla idam edilen Saddam Hüseyin’in durumu- diktatörlerin dünya siyaset sahnesi üzerinden silinmeye yüz tuttuklarını gösteriyor. Geride kalan bir avuç kişinin de çoğunun da yaşı epey ilerlemiş durumda ve sadece geriye kalan birkaç kişi hala bulundukları ülkelerdeki yönetimlerde söz sahibi. Onlar da diktatörlük sahnesinden önümüzdeki birkaç yıl içerisinde silinecekler sanıyorum. Bunlardan bir kaçını gözden geçirelim:
Jorge Rafael Videla Redondo, Arjantin’in 1976-1981 arasındaki de facto devlet başkanıdır. İsabel Martinez de Peron’u darbe ile devirerek başa gelmiştir. Görevde bulunduğu sürece 30 bine yakın insanın kaybolmasından, binlercesinin işkence görmesinden ve birçok cinayetten sorumlu tutulmuştur.
Amerika’nın her Komünizm karşıtı diktatöre gösterdiği sıcaklık ve şefkatten Videla da nasibini almıştır. Görevi bıraktıktan sonra, 1983’te yargılanan Rafael Videla 5 yıl hapis yattıktan sonra sağlık sorunları nedeniyle tahliye edilmiş ama ev hapsinde göz altında bulundurulmaya başlanmıştır. Halen ev hapsinde olduğundan yaşayan bir ölü olarak varlığını devam ettirmektedir.
Mengistu Haile Mariam, 1974’te Etiyopya’da darbe ile başa gelmiş bir sosyalist askeri diktatördür. 1991’e kadar devam eden başkanlık dönemi içerisinde, ‘Kızıl Terör’ olarak adlandırılan eylemler bütünü çerçevesinde, muhaliflerine ve etnik gruplara soykırım uygulamış ve ortaya çıkan kıtlığın da etkisiyle neredeyse bütün ülke helak olmuştu. 1975-1978 arasında 1,5 milyona yakın insanın ölümüne sebep olan Mengistu, dünyanın en büyük yedinci soykırımını yapmış olan kişi olarak kabul ediliyor.
1994’te gıyabında yargılanmaya başlayan Mengistu’nun dava tutanakları 8000 sayfaydı. Mengistu ve ekibinin davası 2006 yılının sonuna kadar devam etti ve yargılamada mevcut bulunanlar, en azı 25 yıl olmak üzere hapse mahkum edildiler. Haile Mengistu, Zimbabve’nin devlet başkanı olan dostu, Robert Mugabe’ye sığınma talebinde bulundu. Hakkında idam cezası verilmesi beklenen Mengsitu’ya sağlık durumundan ötürü ömür boyu hapis cezası verildi fakat Zimbabve iade talebine pek sıcak bakmadığı için halen bu cezası uygulamaya koyulamamıştır.
Maurice Papon, en özel ve en önemli diktatörlerimizden bir tanesidir çünkü Papon hem İkinci Dünya Savaşı’ndaki soykırımlara hem de daha sonra 1961 Paris Katliamı’na şahit olmuş bir kişidir. Öncelikle, İkinci Dünya Savaşı’nda Nazilerle işbirliği yapan Vichy Hükümeti altında Bordeaux bölgesinden sorumlu en yüksek ikinci rütbedeki polis müdürüydü. Bu sıfat altında Auschwitz’e gönderilmek üzere binlerce Yahudi sorgulayan ve Nazilere teslim eden Papon savaşın Almanların aleyhine dönmesiyle beraber, kendisi de onların aleyhine döndü ve Direniş güçlerine Almanlar hakkında muhbirlik yapmaya başladı.
Savaştan sonra her nasılsa polislik görevine devam etmeyi başardı ve 1967’ye kadar Paris polis müdürü olarak görevde kaldı. Bu süre zarfında -Cezayir Katliamı’nın devamı sayılabilecek- 1961’de Paris Katliamı olarak bilinen olayın başında eski zamanlarını aratmayacak gaddarlıkla elinden geleni ardına koymamıştır. Charles-André-Joseph-Marie de Gaulle hükümetinin görüp görebileceği en ideal polis müdürüydü Papon. Bu yüzden 1968-1971 arasında Gaulle kabinesinin hazine bakanı olarak görev yapmış olsa gerek.
1980’lerde geçmişi ile ilgili üzeri örtülü bilgilerin ortaya çıkması ile 1983 yılında ilk mahkemesi ile karşı karşıya kaldı. Papon, 1942 ile 1944 yılları arasında, aralarında çocuk ve yaşlıların da bulunduğu 1560 Yahudi’nin Nazilere teslim edilmek üzere sınır dışı edilmesi suçundan yargılanmaya başladı. 1998’de 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve Papon İsviçre’ye kaçtı. İadesinin üzerine 22 Ekim 1999 ayında hapse girdi, sağlık durumundan ötürü Mart 2000’de serbest bırakıldı.
Şu an yoğun bakım altında yaşamına devam etme çabası içerisindedir. ‘Diktatörün ölümü’nü en iyi özetleyen yaşam Papon’unki olsa gerek.‘Diktatörün ölümü’nü göstermek için sizlere onlarca örnek sundum. Diktatör öldü, ölmediyse de can çekişiyor. Artık kimsenin onu savunacak, ona yandaş çıkacak durumu ve menfaati yok.
******
Bir zamanların ‘diktatör-sever’ Amerikası bile artık kendi yarattığı ve yetiştirdiği diktatörleri ortadan kaldırmak için uğraş veriyor çünkü diktatör öldü, yaşasın demokrasi simsarlığı! Artık herşey mantıklı bir açıklamanın, insanlık yararına gibi görünen kavramların ardına gizlenmiş olarak ortaya çıkıyor ve zamanında dobra diktatörlerin belki de kendilerince ulvi nedenlerden ötürü yapılan insanlık dışı eylemleri ülkeler ötesi devleşen kurumsal şirketlerin menfaatleri adına insanlık, demokrasi vs. gibi ulvi nedenlerin arkasına saklanmış olarak ortaya çıkıyor. Böyle zamanlarda insan “Değişen bir şey olmayacaksa demokrasi getirmek acaba ne kadar insanca?” diye düşünmekten kendini alamıyor. Diktatör öldü, yaşasın demokratik liderlik!
Yeni Harman Dergisi, 2006
* Arthur Miller’ın anısına…
© 2009 - 2010 — ¿ f a r k e t t i m ?
